Νέα διεθνής μελέτη φέρνει στο φως ότι το ανθρώπινο δυναμικό της ναυτιλίας δεν συμβαδίζει με την ταχεία υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών, εγείροντας ανησυχίες για τηνασφάλεια, την αποδοτικότητα και μακροπρόθεσμα τη βιωσιμότητα του κλάδου.
Η μελέτη “Digital skills in maritime education andtraining: A global deep dive into people, skills, and readiness for change” του World MaritimeUniversity (WMU)για λογαριασμό του Lloyd’s Register Foundation στα πλαίσια του ερευνητικού προγράμματος Global Maritime Trends, άντλησε στοιχεία από 532 ναυτικούς σε 64 χώρες και 110 εκπροσώπους της παγκόσμιας ναυτιλιακής κοινότητας. Το βασικό συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: ενώ η αυτοματοποίηση, η ανάλυση δεδομένων και τα έξυπνα ψηφιακά συστήματα αλλάζουν ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των πλοίων,η εκπαίδευση των ανθρώπων που τα λειτουργούν δεν ακολουθεί τον ίδιο ρυθμό.
Πάνω από το 80% των ναυτικών δηλώνουν ότι είτε εκπαιδεύονται σπάνια ή καθόλου στη χρήση ψηφιακών συστημάτων. Την ίδια στιγμή, σχεδόν τα 2/3 είναι πρόθυμα τους νααναπτύξουν τις γνώσεις τους, εντούτοις η έλλειψη σαφούς ορισμού για το τι ακριβώς περιλαμβάνουν οι «ψηφιακές δεξιότητες» λειτουργεί ανασταλτικά. Όταν καλούνται να χρησμοποιήσουν αυτοματοποιημένα συστήματα ή εφαρμογές επεξεργασίας δεοδμένων, οι ναυτικοί δηλώνουνανέτιμοι. Ενδεικτικό είναι ότι μόλις το 13% θεωρεί ότι η εκπαίδευση που λαμβάνει στην ξηρά ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που αντιμετωπίζει εν πλω.
Οι φορείς ναυτικής εκπαίδευσης δεν φαίνονται αδρανείς αλλά συναντούν εμπόδια. Μεταξύ αυτών, η περιορισμένη χρηματοδότηση, η έλλειψη εξειδικευμένων εκπαιδευτών καιη ανάγκη εκσυγχρονισμού του κανονιστικού πλαισίου καθυστερούν την πρόοδο. Η μελέτη προειδοποιεί ότι ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός του κλάδου μπορεί να εντείνει τις ανισορροπίες, λόγω της διαφορετικής πρόσβασης σε πόρους και επενδύσεις.
Τα ευρήματα της μελέτης επιβεβαιώνουν τα στοιχεία που αποκάλυψε πρόσφατα το Global Maritime Trends Digital Transition Barometerστα πλαίσια του ίδιου ερευνητικού προγράμματος. Ειδικότερα στον πυλώνα του Ανθρώπινου Δυναμικού (People)παρά τη βελτίωση της βαθμολογίας κατά έξι μονάδες συγκριτικά με το 2025, φθάνοντας το 38% από το 32%, εξακολουθεί να καταγράφει μια από τις χαμηλότερες επιδόσεις του Βαρόμετρου ως προς την ψηφιακή μετάβαση. Πρόκειται για ακόμη μία ένδειξη ότι η τεχνολογίατρέχει πιο γρήγορα από την ικανότητα του ανθρώπου να την αξιοποιήσει αποτελεσματικά και με ασφάλεια.
O Dr Jan Przydatek, Director of Technologies στον Lloyd’s Register Foundation, δηλώνει: «Η ψηφιοποίηση αλλάζει τον τρόπο εργασίας και διαχείρισης κινδύνων. Ανη επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό δεν συμβαδίσει με τις τεχνολογικές επενδύσεις, ο κλάδος κινδυνεύει να δημιουργήσει νέες προκλήσεις ασφάλειας, αντί να επιλύσει τις υπάρχουσες. Η έρευνα αυτή αποδεικνύει με στοιχεία πως τα κενά στις ψηφιακές δεξιότητες έχουνεπιπτώσεις στην ασφάλεια και πως η αντιμετώπισή τους θα δώσει στους ναυτικούς την ικανότητα και την εμπιστοσύνη να λειτουργήσουν σε ένα ψηφιακό περιβάλλον»
Ο Mark Warner, Global Client Marketing Director στον Lloyd’s Register, συμπληρώνει: «Η υιοθέτηση της ψηφιακής τεχνολογίας προχωράει πιο γρήγορα από τον εκσυγχρονισμότων προτύπων εκπαίδευσης, την αναβάθμιση των εκπαιδευτών και τα πλαίσια πιστοποίησης. Σε πολλές περιπτώσεις η καινοτομία προηγείται της προετοιμασίας. Η τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει πραγματικά την ασφάλεια, μόνο όταν οι άνθρωποι κατανοούν πώς λειτουργούντα συστήματα, εμπιστεύονται τα αποτελέσματά τους και κρίνουν πότε δεν μπορούν να βασιστούν σε αυτά. Σε ένα κόσμο που κατακλύζεται από ψηφιακά εργαλεία, , η ανθρώπινη κρίση και εμπιστοσύνη παραμένουν καθοριστικά.
Ο καθηγητής Maximo Q. Mejia, Jr., President of the World Maritime University, καταλήγει: «Η ψηφιοποίηση της ναυτιλίας δεν είναι πλέον σενάριο του μέλλοντος –ήδη διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, λειτουργούν και συμμορφώνονται τα πλοία. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν οι άνθρωποι της ναυτιλίας είναι έτοιμοι να ανταποκριθούν. Η επιτυχία του ψηφιακού μετασχηματισμού του κλάδου θα κριθεί τελικά από τηνικανότητα των ανθρώπων να αξιοποιούν αποτελεσματικά τις νέες τεχνολογίες».
Η μελέτη κάνει έκκληση για συντονισμένη δράση, προτείνοντας ταχύτερη αναθεώρηση των διεθνών προτύπων ναυτικής εκπαίδευσης, ενίσχυση των επενδύσεων ως προς την κατάρτισητων ναυτικών, και ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ όλων των εμπλεκομένων μερών.
Η έκθεση είναι διαθέσιμη εδώ.
