Εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών προκλήσεων, της ταχύτατης πράσινης μετάβασης και του ψηφιακού μετασχηματισμού, η Ύδρα αναδείχθηκε και πάλι σε ιδανικό πεδίο νηφάλιου διαλόγου. Κορυφαίοι παράγοντες της παγκόσμιας ναυτιλιακής κοινότητας συγκεντρώθηκαν για να χαράξουν τον οδικό χάρτη ασφαλούς πορείας του κλάδου σε ένα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον.
Έναρξη και ιστορική αναδρομή
Το συνέδριο άνοιξε ο Γιάννης Σαχίνης, πρόεδρος της Αδελφότητος Υδραίων Αθηνών, ο οποίος αναφέρθηκε στην ιστορική πορεία της Αδελφότητος και στη σημαντική προσφορά της Ύδρας στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821.
Όπως σημείωσε, η Αδελφότης Υδραίων Αθηνών ιδρύθηκε το 1890 από μέλη των οικογενειών Μιαούλη, Τομπάζη, Κουντουριώτη, Μπουντούρη, Σαχίνη, Βούλγαρη, Τσαμαδού, Κριεζή, Θεοδωράκη και Γιουρδή. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συμβολή των Υδραίων στη συγκρότηση του νεότερου ελληνικού κράτους, επισημαίνοντας ότι τέσσερα μέλη της άτυπης, ακόμη τότε, Αδελφότητος διετέλεσαν πρωθυπουργοί, ενώ πολλοί Υδραίοι εξελέγησαν βουλευτές και ανέλαβαν υπουργικά αξιώματα.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι βασικοί στόχοι της Αδελφότητος παραμένουν η διατήρηση και προβολή της μνήμης της προσφοράς της Ύδρας στο έθνος, η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του νησιού και η προσέλκυση των νέων στο ναυτικό επάγγελμα.
Χαιρετισμό απηύθυνε ο εκπρόσωπος του Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης, αναφερόμενος στον ιστορικό ναό της Φανερωμένης, όπου προσεύχονταν οι ναυμάχοι πριν επιβιβαστούν στα πλοία τους και αναχωρήσουν για τις ναυμαχίες. Κάλεσε, επίσης, το κοινό να επισκεφθεί το εκκλησιαστικό μουσείο.
Ο πρόεδρος του συνεδρίου, Γιώργος Τσαβλίρης, Principal της Tsavliris Salvage Group, καλωσόρισε τους συνέδρους, προσκαλώντας τους σε μια εποικοδομητική συζήτηση.
Ο Γιώργος Σπ. Αλεξανδράτος, πρόεδρος του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και General Manager της Apollonia Lines SA, συνεχάρη τον κ. Σαχίνη και εξήρε την κοινωνική προσφορά της ναυτιλίας. Ως παράδειγμα ανέφερε τη δημιουργία ειδικού κοιτώνα από το Ίδρυμα Αθηνά Ιωάννου Μαρτίνου για τη στέγαση των γυναικών που φοιτούν σε Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού. Παράλληλα, κάλεσε την Πολιτεία να εκσυγχρονίσει τη ναυτική εκπαίδευση.
Ο Χαράλαμπος Σημαντώνης, πρόεδρος του European Shortsea Network και της ΕΕΝΜΑ, εστίασε στην «Παγίδα του Θουκυδίδη», τονίζοντας τις επιπλοκές των πολεμικών συρράξεων στη Μαύρη Θάλασσα και στα Στενά του Ορμούζ. Για την πράσινη μετάβαση επισήμανε την περιορισμένη επάρκεια των νέων καυσίμων και ζήτησε τα έσοδα, ύψους 9 δισ. ευρώ ετησίως, από το EU ETS να κατευθυνθούν στην επιδότηση κατασκευής νέων πράσινων πλοίων.
Η Δανάη Μπεζαντάκου, CEO της Navigator Shipping Consultants, Concept Founder του YES Forum και πρόεδρος του Propeller Club Πειραιά, ανέδειξε το μέγεθος και τη δυναμική της ελληνικής ναυτιλίας. Υπενθύμισε ότι ο ελληνόκτητος στόλος αριθμεί περίπου 6.000 πλοία, περισσότερα από 1.000 νέα πλοία βρίσκονται υπό ναυπήγηση και ο κλάδος απασχολεί, άμεσα ή έμμεσα, περίπου 200.000 οικογένειες, με προοπτική να φτάσουν τις 500.000.
Όπως τόνισε, πίσω από αυτά τα μεγέθη βρίσκεται μια μεγάλη πρόκληση: η ανάγκη της ναυτιλίας να προσελκύσει τη νέα γενιά και να διασφαλίσει το ανθρώπινο δυναμικό που θα στηρίξει την επόμενη ημέρα του κλάδου. Αναφέρθηκε, επίσης, στο δημογραφικό πρόβλημα, σημειώνοντας ότι μόνο φέτος καταγράφονται 30.000 λιγότεροι μαθητές στην Α΄ Δημοτικού.
Πυρηνική ενέργεια στην εμπορική ναυτιλία
Την πρώτη ενότητα, με θέμα τις εφαρμογές της πυρηνικής ενέργειας στην εμπορική ναυτιλία, συντόνισε ο Ντίνος Αρκουμάνης, πρόεδρος του Ακαδημαϊκού Συμβουλίου του Πανεπιστημίου Keele Greece. Στη συζήτηση συμμετείχαν οι Πάνος Ζαχαριάδης, Νικόλαος Μελαχροινός, Μαρία-Αθηνά Παπαθανασίου, Δημήτρης Πατρίκιος και Λουκάς Σπηλιωτόπουλος.
Ο Ντίνος Αρκουμάνης ανέδειξε την ανάγκη ενεργειακής αυτονομίας στην Ευρώπη και παρουσίασε τους αντιδραστήρες τέταρτης γενιάς SMR (Small Modular Reactors), ισχύος έως 300 MW, οι οποίοι προσφέρουν συμπαγή σχεδιασμό, παθητική ασφάλεια και πυρηνικό καύσιμο διάρκειας έως 25 ετών.
Η Μαρία-Αθηνά Παπαθανασίου σημείωσε ότι η πυρηνική ενέργεια δεν αποτελεί επιστημονική φαντασία, αρκεί να διαμορφωθεί το κατάλληλο νομικό, ασφαλιστικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, με κύριο πεδίο εφαρμογής τα μεγαλύτερα πλοία υψηλής κατανάλωσης.
Ο Δημήτρης Πατρίκιος πρότεινε το βιβλίο «Η Παγίδα του Θουκυδίδη» του Θανάση Πλατιά και υπογράμμισε ότι, παρότι η τεχνολογία υπάρχει, απαιτούνται ειδικά συστήματα ασφαλείας, εκπαίδευση και ευρύτερη κοινωνική αποδοχή ενόψει του 2035. Ο Λουκάς Σπηλιωτόπουλος εστίασε στις αλλαγές που θα επιφέρει η πυρηνική τεχνολογία στη στελέχωση των πλοίων και στα πλεονεκτήματα που προσφέρει ως προς την προβλεψιμότητα των ταμειακών ροών.
Ο Νίκος Μελαχροινός παρατήρησε την εξέλιξη από τους παραδοσιακούς καραβομαραγκούς στους σύγχρονους πυρηνικούς σχεδιασμούς. Τόνισε ότι η πυρηνική ενέργεια δεν αποτελεί πανάκεια για τη μετάβαση της ναυτιλίας στο Net Zero, καθώς ταιριάζει κυρίως σε πολύ μεγάλα πλοία, σταθερά δρομολόγια και προκαθορισμένα λιμάνια. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι θα μπορούσε να σημάνει το τέλος του slow steaming και του bunkering, αλλάζοντας ριζικά τις δυναμικές της αγοράς.
Ο Πάνος Ζαχαριάδης χαρακτήρισε τους ασφαλείς αντιδραστήρες θορίου της Κίνας ως «atomic batteries», υποστηρίζοντας ότι η ελληνική ναυτιλία μπορεί να καταστεί πρωτοπόρος στην αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Γεωπολιτική αβεβαιότητα και κρίσεις
Τη δεύτερη ενότητα, με αντικείμενο τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τις κρίσεις στο Ιράν και την Ουκρανία, συντόνισε ο Κωστής Σταμπολής, πρόεδρος και εκτελεστικός διευθυντής του ΙΕΝΕ. Ομιλητές ήταν οι Πάνος Ζαχαριάδης, Χρήστος Μαυροβίτης-Κουντουριώτης και Σταύρος Χατζηγρηγόρης.
Ο Κωστής Σταμπολής ανέλυσε το σκηνικό «The world in turmoil», εξηγώντας πώς οι γεωπολιτικές κρίσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή επηρεάζουν άμεσα τις τιμές των καυσίμων και αποτελούν βασική αιτία αύξησης του πληθωρισμού και της ακρίβειας. Σε ό,τι αφορά το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, ανέφερε ότι υπάρχει πλέον σοβαρό έλλειμμα προμήθειας παγκοσμίως, της τάξης των 8 εκατ. βαρελιών ημερησίως και των 18–20 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως αντίστοιχα, το οποίο είναι δύσκολο να καλυφθεί υπό τις παρούσες συνθήκες.
Ο Πάνος Ζαχαριάδης κατέθεσε τεκμηριωμένη κριτική για τα «πράσινα» καύσιμα, όπως το πράσινο υδρογόνο, η αμμωνία και η μεθανόλη, υποστηρίζοντας ότι οι διαρροές υδρογόνου είναι 40 έως 60 φορές πιο επιβλαβείς από το διοξείδιο του άνθρακα και ότι η παραγωγή πράσινων καυσίμων απαιτεί εξαιρετικά μεγάλη ποσότητα ενέργειας για περιορισμένο περιβαλλοντικό όφελος.
Ο πανεπιστημιακός Χρήστος Μαυροβίτης-Κουντουριώτης, ανατρέχοντας σε συνέντευξη του τότε υπουργού Ναυτικών Παύλου Κουντουριώτη στη «Σφαίρα» το 1916, ανέδειξε τη διαχρονική επικαιρότητα των απόψεών του για τις οικονομικές επιπτώσεις των γεωπολιτικών κρίσεων, τον ρόλο της ψυχολογίας και των προσδοκιών, καθώς και τη φορολόγηση της ναυτιλίας. Υπενθύμισε, μεταξύ άλλων, ότι σε περίοδο εθνικής ανάγκης Έλληνες εφοπλιστές είχαν αναλάβει τη μεταφορά σίτου με ναύλους κατά 15% χαμηλότερους από τους τότε ισχύοντες.
Ο Σταύρος Χατζηγρηγόρης επισήμανε ότι δεν υπάρχει πραγματική ενεργειακή κρίση, αλλά προβλήματα που προκύπτουν από κυρώσεις, επιθέσεις σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα και υπερδανεισμό. Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της πυρηνικής ενέργειας και της διατήρησης των παραδοσιακών αξιών του κλάδου έναντι ενός επιφανειακού, λαμπερού τρόπου ζωής.
Στη συζήτηση παρενέβησαν, επίσης, ο καθηγητής του UCL Μιχάλης Τσαμαδός, ο οποίος αναφέρθηκε στη νέα αρκτική διαδρομή ναυτιλίας της Κίνας, στην τεχνολογία Marine Cloud Brightening και σε νέες τεχνολογίες φυσαλίδων για τη μείωση της αντίστασης των πλοίων, καθώς και ο Εμμανουήλ Βορδώνης, πρώην εκτελεστικός διευθυντής της Thenamaris Ship Management Inc., ο οποίος τόνισε την ανάγκη υπέρβασης της φοβικότητας και ενίσχυσης του διεθνούς διαλόγου και της συνεργασίας απέναντι στην πολυπολικότητα.
Ναυτική εκπαίδευση: δεξιότητες, προκλήσεις και προοπτικές
Την τρίτη ενότητα συντόνισε η Δανάη Μπεζαντάκου. Στην ομάδα συζήτησης συμμετείχαν ο Γιώργος Σπ. Αλεξανδράτος, η Δανάη Μαρκοπούλου, αναπληρώτρια διευθύντρια της ΑΕΝ Λακωνίας, ο Capt. Σαράντος Οικονομόπουλος, Training Coordinator της Golden Union Group (Seaport Services), και ο Capt. Χρήστος Ψώρρας, Crew Manager της GasLog LNG.
Η Δανάη Μπεζαντάκου έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις ιδιαίτερα χαμηλές βάσεις εισαγωγής στις Σχολές ΑΕΝ, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα της προσέλκυσης νέων ανθρώπων στο ναυτικό επάγγελμα χρήζει άμεσης προσοχής.
Στη συζήτηση παρουσιάστηκαν λύσεις για την προσέλκυση νέων, καθώς και τα ευρήματα διεθνούς έρευνας που διεξήγαγε το YES Forum σε 12 χώρες, στο πλαίσιο της Έκθεσης των Ποσειδωνίων, σχετικά με όσα αναζητούν οι νέοι από τη ναυτιλία και τους παράγοντες που επηρεάζουν την επιλογή τους. Σύμφωνα με την έρευνα, τα κίνητρα και οι προσδοκίες διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα: στις αναπτυσσόμενες χώρες κυρίαρχο κίνητρο είναι οι αποδοχές, ενώ στις ανεπτυγμένες το πάθος για το επάγγελμα. Στην Ελλάδα τα δύο αυτά στοιχεία συμπορεύονται.
Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι η απομάκρυνση από την οικογένεια, η ψυχική υγεία και οι πραγματικές συνθήκες του ναυτικού επαγγέλματος επηρεάζουν την απόφαση των νέων να ακολουθήσουν τη θάλασσα. Η λύση, επομένως, δεν είναι μόνο η ενημέρωση για τις επαγγελματικές προοπτικές, αλλά και η έγκαιρη παροχή μιας ρεαλιστικής εικόνας του επαγγέλματος. Σε αυτή την κατεύθυνση, η ένταξη της ναυτιλίας στα σχολικά προγράμματα, η σωστή προετοιμασία πριν από το πρώτο μπάρκο και η συστηματική υποστήριξη των νέων μπορούν να λειτουργήσουν καθοριστικά.
Η Δανάη Μαρκοπούλου και ο Capt. Χρήστος Ψώρρας τόνισαν τη σημασία των προγραμμάτων mentoring και της σωστής προετοιμασίας των δοκίμων, ώστε να μην απογοητεύονται από το πρώτο μπάρκο. Ο Capt. Σαράντος Οικονομόπουλος συμφώνησε ως προς την ανάγκη διαρκούς ενθάρρυνσης και διά βίου εκπαίδευσης. Ο Γιώργος Αλεξανδράτος επανέφερε τις χρόνιες παραλείψεις της Πολιτείας, όπως η αξιοποίηση περιβαλλοντικών κονδυλίων για την εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση της νέας γενιάς.
Ισχυρή παρουσία της ναυτιλιακής κοινότητας
Στο συνέδριο συμμετείχαν ως ομιλητές, με καταγωγή από την Ύδρα, οι εφοπλιστές Νίκος Μελαχροινός και Λουκάς Σπηλιωτόπουλος, καθώς και οι καθηγητές Χρήστος Μαυροβίτης-Κουντουριώτης και Μιχάλης Τσαμαδός-Μπουντούρης. Παρόντες ήταν επίσης η Δανάη Στεφάνου-Κουντουριώτη και ο εφοπλιστής John Locke-Βερβενιώτης.
Παρευρέθηκαν ακόμη εξέχουσες προσωπικότητες, όπως η Ιωάννα Ν. Βαρδινογιάννη, η Ιωάννα Μαρτίνου, ο Βασίλης Πατέρας, ο Βασίλης Τερζής, ο Γιάννης Κεχαγιάς, ο Θεοφάνης Θεοφάνους, ο Νίκος Τσαβλίρης, ο Γιάννης Τριφύλλης, η Βασιλική Βλαχαντώνη και η Εύη Περιστέρη.
Ξεχωριστή ήταν η παρουσία των μαθητών του Γυμνασίου Ύδρας, οι οποίοι, συνοδευόμενοι από τον καθηγητή τους Ευάγγελο Παντελή, παρακολούθησαν το συνέδριο και είχαν την ευκαιρία να αποκτήσουν γνώσεις και να έρθουν σε επαφή με τον κόσμο της ναυτιλίας. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας θα πραγματοποιηθεί και διαγωνισμός γνώσεων, δίνοντας στους μαθητές την ευκαιρία να αξιοποιήσουν όσα αποκόμισαν από τη συμμετοχή τους.
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με επιτυχία και οι συμμετέχοντες ανανέωσαν το ραντεβού τους, απολαμβάνοντας παραδοσιακό γεύμα στο εστιατόριο «Η Ωραία Ύδρα».
#Ύδρα #Ναυτιλία #ΝαυτιλιακόΣυνέδριο #ΠυρηνικήΕνέργεια #Γεωπολιτική #ΝαυτικήΕκπαίδευση #ΕλληνικήΝαυτιλία #ΠράσινηΜετάβαση
