Σκοπός την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ασφάλειας και της βιωσιμότητας των ευρωπαϊκών λιμανιών
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα τη Στρατηγική της ΕΕ για τους Λιμένες, ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας, της ασφάλειας και της βιωσιμότητας των λιμένων της Ευρώπης.
Τα λιμάνια αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της οικονομίας της ΕΕ, διαχειριζόμενα περίπου το 74% του εξωτερικού εμπορίου, 3,4 δισεκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων και σχεδόν 395 εκατομμύρια επιβάτεςετησίως. Υποστηρίζουν επίσης περισσότερες από 423.000 άμεσες θέσεις εργασίας. Ως στρατηγικές πύλες, οι λιμένες στηρίζουν το εμπόριο, την ασφάλεια και τη μετάβαση της Ευρώπης στην καθαρή ενέργεια, προωθώντας παράλληλα την ανάπτυξη, τις ποιοτικές θέσεις εργασίας και την εδαφική συνοχή για τα νησιά, τις παράκτιες, τις αρκτικές και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές.
Ωστόσο, καθώς τα λιμάνια εξελίσσονται σε πολυλειτουργικούς βιομηχανικούς κόμβους, πρέπει ταυτόχρονα και σε μεγάλη κλίμακα να επεκτείνουν τη χωρητικότητά τους, να απανθρακοποιηθούν, να ψηφιοποιηθούν και να ενισχύσουν την ασφάλειά τους.
Η ενδυνάμωση των λιμένων της ΕΕ θα διασφαλίσει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης και τις κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, θα επιταχύνει τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια και θα διατηρήσει την παγκόσμια ηγετική θέση στις πλωτές μεταφορές – βοηθώντας παράλληλα την ΕΕ να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
Η Στρατηγική προτείνει δράσεις που επικεντρώνονται σε πέντε προτεραιότητες για την αντιμετώπιση των πιο πιεστικών προκλήσεων:
1. Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας και της ψηφιοποίησης
Για τη βελτίωση της συνοχής και του συντονισμού, η Επιτροπή θα αναπτύξει κριτήρια και κατευθυντήριες αρχές για τη χρηματοδότηση της ΕΕ και τις επενδύσεις σε λιμένες τρίτων χωρών. Η Επιτροπή θα αναπτύξει επίσης κριτήρια και οδηγίες σχετικά με την ξένη ιδιοκτησία και τον έλεγχο, εστιάζοντας σε λιμένες που έχουν προσδιοριστεί ως στρατηγικές υποδομές διπλής χρήσης. Η Επιτροπή θα υποστηρίξει τον ψηφιακό και πράσινο μετασχηματισμό προωθώντας την καινοτομία, καθώς και την κλιμάκωση και υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογιών.
2. Προώθηση της ενεργειακής μετάβασης, της βιωσιμότητας και των καθαρών βιομηχανιών
Η Επιτροπή θα επιταχύνει την έκδοση αδειών και θα παρέχει ταχύτερες διαδικασίες αξιολόγησης για στρατηγικά ενεργειακά και περιβαλλοντικά λιμενικά έργα. το επερχόμενο Σχέδιο Δράσης για τον Ηλεκτρισμό θα υποστηρίξει τον ηλεκτρισμό των λιμένων, την πρόσβαση στο δίκτυο και την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας. Η Επιτροπή θα προωθήσει εταιρικές σχέσεις για ενεργειακή συνεργασία εντός και γύρω από τις λιμενικές περιοχές για τη βιώσιμη χρήση ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου του υδρογόνου.
3. Προστασία και ασφάλεια των λιμένων
Η Επιτροπή θα ενισχύσει την ασφάλεια των λιμένων επικαιροποιώντας και αναθεωρώντας τις υπάρχουσες οδηγίες, συμπεριλαμβανομένων των αναδυόμενων απειλών, και θα προωθήσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο για την ασφάλεια των λιμένων της ΕΕ. Για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, αξιοποιώντας το έργο της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Λιμένων (δημόσιου-ιδιωτικού τομέα), η Επιτροπή θα θεσπίσει πλαίσια για την αξιολόγηση λιμένων τρίτων χωρών και για τον έλεγχο του ιστορικού των λιμενεργατών. Η Στρατηγική θα βελτιώσει την ευθυγράμμιση των τελωνειακών ελέγχων σε όλα τα λιμάνια της ΕΕ μαζί με καλύτερα πρωτόκολλα ασφαλείας παγκοσμίως. Η Επιτροπή θα δημιουργήσει ένα φόρουμ για τις αρχές κυβερνοασφάλειας και τις λιμενικές αρχές των κρατών μελών για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, ενώ θα διεξαχθεί μια αξιολόγηση κινδύνου ασφαλείας σε επίπεδο ΕΕ για τον εντοπισμό των πιο πιεστικών κινδύνων κυβερνοασφάλειας και των κατάλληλων μέτρων μετριασμού τους.
4. Πρόσβαση σε χρηματοδότηση και επενδύσεις
Βασιζόμενη στα υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένων των CEF, Ταμείων Συνοχής και InvestEU), η Επιτροπή θα στηρίξει τους λιμένες με σαφείς και στοχευμένες αρχές χρηματοδότησης που αποσκοπούν στη βελτίωση του συντονισμού και της αποτελεσματικότητας της χρηματοδότησης της ΕΕ. Η Επιτροπή θα διευκολύνει επίσης την πρόσβαση σε συμβουλευτικές υπηρεσίες και εργαλεία απομείωσης κινδύνου, με ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των μικρών και μεσαίων λιμένων.
5. Κοινωνική συνοχή, δεξιότητες και ποιοτικές θέσεις εργασίας
Η Στρατηγική αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο των μικρών και μεσαίων λιμένων και περιγράφει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την καινοτομία, τις καθαρές ενέργειες, την ασφάλεια και τη συνδεσιμότητα για την υποστήριξή τους. Η Επιτροπή θα στηρίξει την ανάπτυξη ενός ειδικευμένου εργατικού δυναμικού επόμενης γενιάς σε όλους τους τομείς της γαλάζιας οικονομίας μέσω δράσεων στο πλαίσιο της Στρατηγικής για τη Γαλάζια Γενεακή Ανανέωση. Ένα νέο Σύμφωνο για τις Δεξιότητες στον τομέα των λιμένων θα επικεντρωθεί στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων, την επανειδίκευση και την ένταξη των εργαζομένων. Η Επιτροπή θα προετοιμάσει επίσης οδηγίες για την εφαρμογή της νομοθεσίας περί ναυτικής ασφάλειας στους λιμενεργάτες επί των πλοίων, καθώς και για τον ασφαλή χειρισμό εναλλακτικών καυσίμων στα λιμάνια.
Για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής, η Επιτροπή θα συστήσει ένα υψηλόβαθμο Συμβούλιο Ναυτιλιακών Βιομηχανιών και Λιμένων, υπό την προεδρία του αρμόδιου Επιτρόπου και των Εκτελεστικών Αντιπροέδρων.
Ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, δήλωσε:
«Με τις Στρατηγικές μας για τους Λιμένες της ΕΕ και τη Βιομηχανική Ναυτιλία, εξοπλίζουμε τους τομείς των λιμένων, της ναυτιλίας και της ναυπηγικής της Ευρώπης ώστε να ηγηθούν της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια, να θωρακίσουν το εμπόριο και την άμυνα και να παραμείνουν παγκοσμίως ανταγωνιστικοί. Ανανεώνουν τη φιλοδοξία μας για την ευρωπαϊκή ναυτιλιακή ηγεσία, ενισχύοντας την οικονομική ασφάλεια, προωθώντας τη βιώσιμη ανάπτυξη και υποστηρίζοντας ποιοτικές θέσεις εργασίας και την εδαφική συνοχή σε όλη την Ευρώπη. Δουλεύοντας χέρι-χέρι με τη βιομηχανία και όλους τους σχετικούς φορείς, θα μετατρέψουμε αυτές τις Στρατηγικές σε συγκεκριμένα αποτελέσματα και θα εδραιώσουμε την Ευρώπη ως την κορυφαία ήπειρο στις πλωτές μεταφορές.»
Σε ανάρτηση της στα Κοινωνικά Δίκτυα η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών αναφέρει: “Η δημοσίευση της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Λιμάνια αποτελεί ένα θετικό βήμα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού ναυτιλιακού οικοσυστήματος. Η ΕΕΕ χαιρετίζει ιδιαίτερα την αναγνώριση του ρόλου των λιμανιών ως κεντρικών σημείων παραγωγής και διάθεσης εναλλακτικών καυσίμων. Προέχει τώρα η εφαρμογή μέτρων που θα εξασφαλίσουν πράγματι τη διαθεσιμότητα ασφαλών εναλλακτικών καυσίμων σε επαρκείς ποσότητες και προσιτές τιμές στα ευρωπαϊκά λιμάνια, μια απαραίτητη συνθήκη για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας”.
